تبلیغات
دیده بان بیدار
دیده بان بیدار
كجاست آنكه ریسمان دروغ و افتراء را قطع خواهد كرد؟
عاشورای سیاسی یا «سیاست عاشورایی»؟
نوشته شده در تاریخ جمعه 27 آذر 1388 توسط دیده بان | نظرات ()
طبقه بندی: سیاسی،  فرهنگی، 

عصر عاشورا، اثر محمود فرشچیان

      شهری که امیر و حاکمش بی پدر است            خون همه اهل فضل و دانش هدر است

      مُلکی که یزید حکمرانش باشد                      اصلاح طلب حسین اش، اخلالگر است

این قطعه را نه یک شاعر وابسته به جناح اصلاح طلب کنونی که یکی از مشهورترین نوحه سرایان ترک زبان معاصر در سال ۱۳۵۶ سروده است. مرحوم رحیم منزوی اردبیلی که در سال ۱۳۷۱ در سن ۵۵ سالگی درگذشت، این قطعه را در صفحه ۴۴۴ کتاب نوحه مشهور خود به نام «صد سینه زن» در کنار انبوهی از نوحه ها و رباعی های مذهبی خود آورده که اندک دقتی در محتوای این نوحه ها نشان می دهد که ویژگی »ظالم ستیزی« در چکامه های این نوحه سرای اثرگذار و مشهور ترک زبان بسیار پررنگ تر از دیگر نوحه سرایان مشهور ترک زبان است.

اگر آثار رحیم منزوی را با آثار دیگر نوحه سرای همشهری اش مرحوم استاد عباسقلی یحیوی مقایسه کنیم به تفاوت های بارز این دو سبک نوحه سرایی پی خواهیم برد. در آثار درخشان و ستودنی مرحوم یحیوی که بخش مهمی از آنها متعلق به اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی است، بیش از آنکه با مؤلفه بنیادین «ظالم ستیزی» در قیام عاشورا مواجه شویم، شاهد انبوهی از نوحه های زیبا، جانسوز و ماندگار درباره جزئیات مصیبت های وارده بر خاندان پیامبر هستیم که من آن را »مظلوم گرایی« می نامم. البته هر دو گونه «ظالم ستیزی» و «مظلوم گرایی» از ارکان اصلی پیام محوری «ظلم ستیزی» است. اما شک نباید کرد که ستیز با ظالمان زمان بسیار دشوارتر و پرخطرتر از همدردی بی خطر و بی اثر با مظلومان است. می توان در دربار یزید و یزیدیان بود و بدون آنکه خطری برای قدرت آنها ایجاد کرد، برای مظلومان نیز دلسوزی و همدردی ابراز نمود.

مرثیه سرایانی چون محتشم کاشانی نیز با وجود درخشش و استواری آثاری که خلق کرده اند، دغدغه اصلی خود را معطوف به »مظلوم گرایی» نموده و پیام تاریخ ساز «قیام در برابر ظالمان» را کمرنگ ساخته اند. با رواج نوحه سرایی در عصر قاجار، باز هم شاهد گرایش بی حد و مرز نوحه سرایان و نوحه خوانان به جنبه «مظلوم گرایی» هستیم که آثار مرحوم یحیوی اردبیلی از این گونه اند. ادبیاتی که در دهه اخیر از سوی مداحان صاحب نام پایتخت رواج داده می شود و مورد عنایت رسانه های رسمی قرار گرفته است، شباهت فراوانی با ادبیات حاکم بر دوره قاجار و نیمه اول پهلوی دارد و از ادبیات دوره مشروطه و انقلاب اسلامی که به مؤلفه «ظالم ستیزی» در قیام عاشورا اهمیت می داد بسیار بیگانه است. هرچند برخی نوحه خوانان و نوحه سرایان مشهور روزگار ما برای جبران مشهود این خلأ، به پدیده »ظالم تراشی« روی آورده و نقیصه مربوط به عنصر «ظالم ستیزی» را با شبیه سازی های غیر علمی و غیر مستند برطرف می کنند. سمبل بارز این جریان را باید حاج منصور ارضی دانست که در واقع رهبری این جریان را در کشور به دوش می کشد و هر از چندی با کشف معاویه ها، یزیدها، شمرهای جدید به ارضای هیجانات سیاسی مخاطبان خود کمک می کند.

از پیامدهای کمرنگ شدن «ظالم ستیزی» باید به انفعال در برابر ستمگران و پرخاش علیه مظلومان و بی دفاعان اشاره کرد. در واقع چنین روشی نه تنها در عمل به مظلومان کمکی نمی کند، بلکه با نادیده گرفتن عنصر اصلی ظلم (یعنی ظالم)، در تئوری نیز علیه خود عمل می کند و عملاً به یک باور پارادوکسیکال و حتی مضحک بدل می شود که نه تنها زیانی به ظالمان نمی رساند بلکه سبب خالی شدن عقده های فروخفته ناشی از ظلم ظالمان بر سر مظلومان می گردد.

اینجاست که »عاشورای سیاسی« راهش را از »سیاست عاشورایی« جدا می کند و چه بسا در برابر آن می ایستد. منادیان «عاشورای سیاسی» ابایی ندارند که در لابه لای نوحه سرایی و نوحه خوانی به مخالفان و منتقدان سیاسی خود بتازند و آنها را لعن و نفرین کنند. هنوز صدای حجة الاسلام احمد پناهیان برادر حجة الاسلام علیرضا پناهیان در گوشم است که عصر هشتم محرم ۱۰ سال پیش وسط نوحه خواندن، ناگهان گریزی به درگیری های سیاسی آن روزها زد و پس از خواندن بیتی در مظلومیت علی اکبر (ع) با آه جانسوزی ناله زد»: خدا لعنتت کنه مهاجرانی

در همین باره:

باورهای عاشورایی غیرعاشورایی
شاعران نامدار عاشورایی اردبیل

منبع: سایت تورجان


درباره وبلاگ

من از یک راه طی شده با شما حرف میزنم . من هم به شبهای شعر و گالری های نقاشی رفته ام.موسیقی کلاسیک گوش داده ام. ساعتها از وقتم را به مباحثات بیهوده درباره چیزهایی كه نمی‌دانستم گذرانده‌ام. من هم سال‌ها با جلوه فروشی و تظاهر به دانایی بسیار زیسته‌ام. ریش پروفسوری و سبیل نیچه‌ای گذاشته‌ام و كتاب «انسان تك ساختی» هربرت ماركوز را -بی‌آنكه آن زمان خوانده باشم‌اش- طوری دست گرفته‌ام كه دیگران جلد آن را ببینند و پیش خودشان بگویند:«عجب فلانی چه كتاب هایی می‌خواند، معلوم است كه خیلی می‌فهمد.»... اما بعد خوشبختانه زندگی مرا به راهی كشانده است كه ناچارشده‌ام رودربایستی را نخست با خودم و سپس با دیگران كنار بگذارم و عمیقاً بپذیرم كه«تظاهر به دانایی» هرگز جایگزین «دانایی» نمی‌شود، و حتی از این بالاتر دانایی نیز با «تحصیل فلسفه» حاصل نمی‌آید. باید در جست و جوی حقیقت بود و این متاعی است كه هركس براستی طالبش باشد، آن را خواهد یافت، و در نزد خویش نیز خواهد یافت. و حالا از یك راه طی شده با شما حرف می‌زنم. حقیر هرچه آموخته‌ام از خارج دانشگاه است.
(به نقل از سید مرتضی آوینی)
پست الکترونیک
تماس با مدیر
RSS
ATOM
جستجو
آخرین مطالب
به مناسبت هفته دفاع مقدس
شیعه تنوری
این كجا و آن كجا
بهار انسان را به یاد قیامت می‌اندازد
مردی كه در برابر هیچ كس زانو نزد
ادب اصیل ایرانی
نجوایی عاشورایی از آقا مرتضی
فداییان عاشورایی
هنرنمایی با برگهای پاییزی
یادی از مبارزی هزار چهره و نستوه
آرشیو
مهر 1393
شهریور 1392
اردیبهشت 1392
اسفند 1391
دی 1391
آذر 1391
آبان 1391
موضوعات
عمومی
حوزه رسانه
نبرد سایبری
گزارش تصویری
با شهدا
دانشجویی
روابط عمومی
دانش ارتباطات
سیاسی
فرهنگی
اجتماعی
نویسندگان
دیده بان
پیوند ها
دفتر مقام معظم رهبری
موسسه راهبردی دیده بان
مركز تحقیقات استراتژیك
پایگاه اطلاع رسانی دیده بان
مركز مطالعات راهبردی
مركز مطالعات جامعه و امنیت
مركز بررسی های دكترینال
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
مهندسی فرهنگی
فرهنگ شناسی
بنیاد اندیشه اسلامی
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
پژوهشكده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
پژوهشكده مطالعات راهبردی
پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات
دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها
مجله مسائل اجتماعی ایران
ماهنامه مدیریت ارتباطات
دانشگاه و فرهنگ
باشگاه پژوهشگران دانشجو
شورای عالی انقلاب فرهنگی
مركز تحقیقات همشهری
مدرسه همشهری
مؤسسه فرهنگی تبیان
دانشگاه جامع علمی كاربردی
رسانه نیوز
باشگاه اندیشه
سایت عملیات روانی
روان پژوه
كانون تحقیقات كاربردی خیبر
بهجو
جامعه شناسی ایران
جامعه شناسی
روانشناسی جامعه
گرداب
میراث فرهنگی
لینك زن
گروه سایبری ترویج عفاف و حجاب
نشریه الكترونیك دختران
انسان شناسی و فرهنگ
فردانیوز
تابناك
سایت عكاسی
ساجد
سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی
وبنا
پیوندهای روزانه
شهید مطهری
شهید آوینی
شهید چمران
شهید بهشتی
دكتر عماد افروغ
استاد حسین انصاریان
آموزش حرفه ای فتوشاپ
دانلود جدیدترین فیلم ها،موزیک ویدئوها و نرم افزارها
نهج البلاغه
شهاب مرادی
دكتر شریعتی
بانك لینك های فارسی
صفحات جانبی
هل من محیص؟
هیس دخترها فریاد نمی زنند
توماس آکویناس
در سوگ شهر استخر و مردم دلاور آن
جیکاک ، توطئه از نوع انگلیسی
مروری بر زندگی الیور كرامول
یلدا
راز عدد 20
مردی برای تمام فصول
طاق گرا
مقالات محمد مطهری
تصاویر: منادیان وحدت، شرف و آزادگی
بیلبوردهای مهیج با طراحی خلاقانه (تصویری)
متن کامل خطبه های نماز جمعه 29 خرداد 1388 رهبرانقلاب (خطبه اول)
(خطبه دوم)قسمت الف
(خطبه دوم)قسمت ب
ریحان
نوشته ای از «شهید سید مرتضی آوینی» درباره «ابراهیم حاتمی كیا»
نامه‌ای به دوست زمان جنگ
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :


دریافت كد ساعت